<p>არსებობს წიგნები, რომლებიც საკუთარ ეპოქას ვერ სცდებიან და არსებობს წიგნები, რომლებიც საუკუნეების შემდეგაც აგრძელებენ ცხოვრებას. სუნ ძის "ომის ხელოვნება" სწორედ მეორე კატეგორიას მიეკუთვნება. ძველი ჩინეთის სამხედრო მეთაურისთვის დაწერილი ტექსტი დღეს მხოლოდ ომის შესახებ აღარ იკითხება. მისი იდეები სტრატეგიის, კონკურენციის, ლიდერობისა და გადაწყვეტილების მიღების შესახებ იმდენად უნივერსალური აღმოჩნდა, რომ წიგნმა სამხედრო სამყაროს საზღვრები დიდი ხნის წინ დატოვა. სუნ ძისთვის ომი მხოლოდ ძალების დაპირისპირება არ იყო. ბრძოლამდე არსებობდა კიდევ ერთი, გაცილებით მნიშვნელოვანი ბრძოლა: საკუთარი თავისა და მოწინააღმდეგის გაგება. მისი აზრით, უპირატესობა მაშინ იწყება, როდესაც იცი არა მხოლოდ ის, რისი გაკეთება შეგიძლია თავად, არამედ ისიც, რას ელოდება შენგან მეტოქე, სად არის მისი სუსტი ადგილი და რა ვითარებაში შეიძლება შენი მცირე უპირატესობა გადამწყვეტ ძალად იქცეს. ამიტომ "ომის ხელოვნების" ყველაზე საინტერესო იდეები ხშირად სწორედ მაშინ ჩნდება, როდესაც სუნ ძი პირდაპირ ბრძოლას თითქოს გვერდზე სწევს. მისთვის კარგი სტრატეგი ყოველთვის ის არ არის, ვინც ყველაზე ძლიერად უტევს. ზოგჯერ უფრო მნიშვნელოვანია დაელოდო, შეინარჩუნო სიმშვიდე, დააკვირდე მეტოქეს და მხოლოდ მაშინ იმოქმედო, როდესაც გარემო შენს სასარგებლოდ შეიცვლება. სუნ ძი სტრატეგიის არსს სწორედ ამ მოქნილობაში ხედავს: გეგმა გარემოებას უნდა მოერგოს და არა გარემოება გეგმას.</p> <p> </p> <p>ამ აზროვნებაში გამარჯვება ჯერ კიდევ ბრძოლის დაწყებამდე შეიძლება შეიქმნას. მოწინააღმდეგის მომზადება, საკუთარი ძალების სწორად შეფასება, გარემოს გათვლა, დროის შერჩევა და ისეთი გადაწყვეტილების მიღება, რომელიც მეტოქეს სასურველ მდგომარეობაში ამყოფებს, სუნ ძის სამყაროში ძალის პირდაპირ გამოყენებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია. სწორედ ამიტომ მისი ტექსტი სტრატეგიის შესახებ ერთგვარ პარადოქსსაც გვთავაზობს: ზოგჯერ ყველაზე ძლიერი მოქმედება ის არის, რომლის განხორციელებაც ყველაზე დიდ მოთმინებას მოითხოვს. და ალბათ სწორედ აქ იწყება ამ წიგნის კავშირი სპორტთან.</p> <p> </p> <p>სპორტულ მოედანზე ომი, რა თქმა უნდა, არ მიმდინარეობს, მაგრამ კონკურენციის ლოგიკა ბევრ რამეში მსგავს კითხვებს აჩენს. რას აკეთებს მეტოქე? რას ელოდება? სად უნდა შეუტიო? როდის უნდა გაჩერდე? როგორ აიძულო მოწინააღმდეგე, თამაში შენთვის სასურველი წესებით გააგრძელოს? და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, რამდენად კარგად იცნობ საკუთარ თავს იმ მომენტში, როდესაც ყველაფერი ერთ გადაწყვეტილებაზეა დამოკიდებული? ამ კითხვებზე პასუხის ძებნისას "ომის ხელოვნება" კალათბურთის მოედნამდეც ბუნებრივად მიდის. მით უმეტეს მაშინ, როდესაც საუბარი მაიკლ ჯორდანზეა.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის კარიერის ყურებისას ხშირად გვახსოვს ის, რაც თვალში ყველაზე სწრაფად გვხვდება: წარმოუდგენელი ფიზიკური შესაძლებლობები, გამარჯვების სურვილი, გადამწყვეტ მომენტებში აღებული პასუხისმგებლობა და ის დაუჯერებელი თავდაჯერება, რომელმაც იგი კალათბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ კონკურენტად აქცია. მაგრამ ჯორდანის თამაში მხოლოდ ნიჭისა და აგრესიული მენტალიტეტის ისტორია არ ყოფილა. მას აინტერესებდა მეტოქე, მისი რეაქცია, მისი შიში, მისი ჩვევები და ის პატარა დეტალები, რომელთა გამოყენებაც თამაშის ბედს შეცვლიდა. სწორედ ამიტომ სუნ ძის წიგნი ჯორდანის ხელში უბრალო სამხედრო ტრაქტატად აღარ გამოიყურება. აქ ორი სრულიად განსხვავებული ეპოქის ადამიანი ხვდება ერთმანეთს: ერთი ბრძოლის ველზე გამარჯვების წესებს ეძებდა, მეორე კი კალათბურთის მოედანზე. მათ შორის საუკუნეებია, კულტურაც განსხვავებულია და თავად ბრძოლაც, მაგრამ ერთი იდეა უცვლელი რჩება, სანამ მეტოქეს დაამარცხებ, ჯერ მისი თამაში უნდა გაიგო და ჯორდანის შემთხვევაში ეს პარალელი განსაკუთრებით საინტერესო ხდება, რადგან მისთვის გამარჯვება მხოლოდ უკეთ თამაშს არ ნიშნავდა. ხშირად ეს ნიშნავდა იმის ცოდნასაც, რა უნდა გაეკეთებინა მოწინააღმდეგეს, რათა თამაში ზუსტად იმ მომენტში მის სასარგებლოდ შემოტრიალებულიყო.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის ამ მიდგომის დანახვა ყველაზე კარგად იმ მეტოქეებთან შეიძლება, რომლებმაც მას საკუთარი თამაშის შეცვლა აიძულეს. მათ შორის ჯო დუმარსს განსაკუთრებული ადგილი ეკავა. "დეტროიტ პისტონსის" თამაშს სწავლობდა, მის მოძრაობებს წინასწარ კითხულობდა და ცდილობდა, მოედანზე მისთვის ის სივრცე წაერთმია, სადაც ყველაზე სახიფათო ხდებოდა. "პისტონსმა" ამისთვის მთელი დაცვითი სისტემა ააწყო, დუმარსს მისი მარჯვენა მიმართულებით წასვლის შეზღუდვა ევალებოდა, დანარჩენ გუნდს კი საჭირო მომენტში დახმარება უნდა გაეწია. მაგრამ ამ ისტორიაში საინტერესო მხოლოდ ის არ არის, როგორ ცდილობდა დუმარსი ჯორდანის შეჩერებას. არანაკლებ საინტერესოა მისი პასუხიც ამ გამოწვევაზე. მოგვიანებით ჯორდანი ამბობდა, რომ მეტოქე შესანიშნავად იცავდა თავს, სწორად ირჩევდა პოზიციას და ყოველთვის იცოდა, რომ მის უკან დახმარება მოდიოდა. ამიტომ აქ მხოლოდ ფიზიკური ძალა საკმარისი არ იყო. საჭირო იყო იმ მცირე უპირატესობის პოვნა, რომელიც ასეთ დაცვას დააბნევდა. გამოსავალიც სწორედ აქ იპოვა: ცდილობდა, მეტოქე უფრო ხშირად ერთ-ერთზე დაეტოვებინა და სიმაღლის სხვაობა საკუთარ სასარგებლოდ გამოეყენებინა.</p> <p> </p> <p>ეს უკვე სუნ ძის ერთ-ერთი მთავარი პრინციპის თითქმის პირდაპირი ილუსტრაციაა. მეტოქის სისუსტის ცოდნა არაფერს ნიშნავს, თუ არ იცი, როგორ და როდის გამოიყენო ის. ჯორდანი დუმარსის წინააღმდეგ მხოლოდ საკუთარი ძლიერი მხარეების გამოყენებას არ დასჯერდა. მან მოწინააღმდეგის ძლიერ მხარეებსაც დააკვირდა და სწორედ იქ ეძებდა პატარა სივრცეს, სადაც მისი თამაში ნაკლებად კომფორტული გახდებოდა. ამიტომაც არის ეს დაპირისპირება მისი კარიერისთვის მნიშვნელოვანი. ერთ-ერთი საუკეთესო მცველი, რომლის წინააღმდეგაც თამაში ყველაზე მეტად უჭირდა, საბოლოოდ სწორედ ის მოთამაშე აღმოჩნდა, რომელმაც მას შეტევაში ახალი შესაძლებლობების ძებნა აიძულა. მოგვიანებით თავადაც ამბობდა, რომ ასეთი დაცვა ახალი იარაღების დამატების აუცილებლობას უჩენდა. სუნ ძისთვის კარგი მოწინააღმდეგე მხოლოდ დაბრკოლება არ არის. ის შეიძლება მასწავლებელიც გახდეს, თუ მის წინააღმდეგ ბრძოლიდან რაღაც ახალს სწავლობ. დუმარსი წლების განმავლობაში ცდილობდა მისთვის თამაში გაერთულებინა, ჯორდანი კი ამ სირთულეს საკუთარ განვითარებად აქცევდა.</p> <p> </p> <p><img src="/media/uploads/2026/08-31/images-1788173155.jfif" alt="" width="676" height="440" /></p> <p> </p> <p>აქ უკვე "ომის ხელოვნების" კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი იდეა ჩნდება: საუკეთესო სტრატეგია მუდმივად ერთი და იგივე ვერ იქნება. თუ მოწინააღმდეგე იცვლება, შენც უნდა შეიცვალო. თუ მან შენი ძლიერი მხარეები შეისწავლა, ახალი იარაღი უნდა იპოვო. ჯორდანის კარიერის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი თვისებაც სწორედ ეს იყო. ის საკუთარ თავს ერთსა და იმავე მოთამაშედ დიდხანს არ ტოვებდა. დეტროიტთან ბრძოლები ამის კარგი მაგალითია. "პისტონსმა" მის შესაჩერებლად ფიზიკური და ტაქტიკური ბარიერები შექმნა, თუმცა საბოლოოდ ეს ბარიერები მათივე წინააღმდეგ შემოტრიალდა. "ბულსმა" ისწავლა, როგორ ეთამაშა ამ დაცვასთან, როგორ გაეზარდა მთელი გუნდის როლი და როგორ ეპოვა გამოსავალი იქ, სადაც მანამდე მხოლოდ ჩაკეტილ სივრცეს ხედავდა. 1991 წელს ჩიკაგომ "დეტროიტი" აღმოსავლეთ კონფერენციის ფინალში დაამარცხა და შემდეგ თავისი პირველი NBA-ის ჩემპიონობისკენ წავიდა.</p> <p> </p> <p>ეს მხოლოდ ერთი სერიის მოგება არ ყოფილა. ეს იყო იმის მაგალითი, თუ როგორ შეიძლება მოწინააღმდეგის მიერ შექმნილი პრობლემა საკუთარ უპირატესობად გადააქციო. სუნ ძის სამყაროში სწორედ ასეთ მომენტებში იგრძნობა სტრატეგიის ნამდვილი მნიშვნელობა: ბრძოლა ყოველთვის იქ არ იგება, სადაც ბოლო ქულა ან ბოლო დარტყმა მოდის. ზოგჯერ ის ბევრად ადრე იწყება, მაშინ, როდესაც ორივე მხარე ჯერ კიდევ ცდილობს ერთმანეთის გაგებას. მაგრამ ჯორდანისთვის მეტოქის შეცნობა მხოლოდ თამაშის ტექნიკურ მხარეს არ ეხებოდა. მას აინტერესებდა ადამიანი, რომელიც მის წინ იდგა. რას ფიქრობდა, როგორ რეაგირებდა წნეხზე, რამდენად შეეძლო ემოციების კონტროლი და, რაც მთავარია, რამდენად მზად იყო იმ მომენტისთვის, როდესაც თამაში ყველაზე მეტად მოითხოვდა სიმტკიცეს. სწორედ ამიტომ მის წინააღმდეგ თამაში ხშირად მხოლოდ კალათბურთის ცოდნას არ მოითხოვდა. საჭირო იყო ფსიქოლოგიური გამძლეობაც.</p> <p> </p> <p>ჯორდანი ამას ძალიან კარგად გრძნობდა და თავადაც ხშირად ცდილობდა, მეტოქისთვის თამაში მხოლოდ ფიზიკურ დაპირისპირებად არ დაეტოვებინა. ერთი სიტყვა, ერთი ჟესტი ან ერთი ეპიზოდი საკმარისი შეიძლებოდა ყოფილიყო იმისთვის, რომ მოწინააღმდეგეს საკუთარ თავზე ეჭვი შეჰპარვოდა. მისთვის კონკურენცია მხოლოდ იმის დამტკიცება არ იყო, თუ ვინ უკეთესად ისროდა ან ვინ უფრო სწრაფად მოძრაობდა. მას სურდა, რომ თამაშის მსვლელობაზე ფსიქოლოგიური გავლენაც ჰქონოდა. ამ თვისებას სუნ ძის აზროვნებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს. "ომის ხელოვნებაში" მოწინააღმდეგის დამარცხება მხოლოდ პირდაპირ შეტაკებას არ ნიშნავს. გაცილებით დიდი უპირატესობაა, როდესაც შეგიძლია მისი გადაწყვეტილებები შეცვალო, აიძულო იმოქმედოს შენთვის სასურველ პირობებში და საკუთარი თავდაჯერება მის წინააღმდეგ გამოიყენო. სწორედ ამიტომ სუნ ძი ძალას მხოლოდ იმაში არ ხედავს, რამდენად ძლიერი ხარ. მნიშვნელოვანია ისიც, რამდენად კარგად შეგიძლია მოწინააღმდეგის მდგომარეობის შეცვლა.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის კარიერაში ამის არაერთი მაგალითია. მას ხშირად სჭირდებოდა ისეთი მეტოქე, რომელიც დამატებით მოტივაციას მისცემდა. კონკურენტი, რომელიც მას აღიზიანებდა, გამოწვევას უქმნიდა ან უბრალოდ აგრძნობინებდა, რომ მის წინააღმდეგ განსაკუთრებული თამაში იყო საჭირო. ასეთ დროს მისი რეაქცია თითქმის ყოველთვის ერთი იყო, გამოწვევას იღებდა და შემდეგ ცდილობდა, პასუხი მოედანზე გაეცა. ამიტომაც მისი კონკურენტული ბუნება ზოგჯერ თითქოს თავად ქმნიდა იმ ბრძოლას, რომლის მოგებაც შემდეგ სჭირდებოდა. მას არ აკმაყოფილებდა უბრალოდ კარგი თამაში. საჭირო იყო მიზეზი, რის გამოც ჩვეულებრივზე მეტი უნდა გაეკეთებინა. სწორედ აქ ჩნდება კიდევ ერთი საინტერესო კავშირი სუნ ძის იდეებთან: ბრძოლის შედეგს ხშირად განსაზღვრავს არა მხოლოდ ის, თუ რამდენად ძლიერი ხარ, არამედ ისიც, რამდენად კარგად შეგიძლია საკუთარი ძალის სწორ მომენტში გამოყენება.</p> <p> </p> <p>ჯორდანისთვის ეს უნარი წლების განმავლობაში უფრო დახვეწილი ხდებოდა. ახალგაზრდა მოთამაშე, რომელიც თავდაპირველად საკუთარი ფიზიკური შესაძლებლობებით ანათებდა, თანდათან იქცა სპორტსმენად, რომელიც თამაშს მთლიანად კითხულობდა. იცოდა, როდის უნდა აეჩქარებინა, როდის დაეთმო ბურთი თანაგუნდელისთვის, როდის აეღო პასუხისმგებლობა საკუთარ თავზე და როდის დაელოდებინა თამაშს ისეთი მომენტი, რომელსაც შემდეგ ერთი შეტევით შეცვლიდა. სწორედ ეს გარდაქმნაა მნიშვნელოვანი. ჯორდანის უდიდესი ძალა მხოლოდ იმაში არ ყოფილა, რომ მას მეტოქეზე მეტი შეეძლო. ისწავლა იმის გაგებაც, როდის იყო საჭირო ამ შესაძლებლობების გამოყენება. და თუ სუნ ძის წიგნს ერთი ხაზით უნდა დავუკავშიროთ, ალბათ სწორედ ეს არის ყველაზე საინტერესო პარალელი, გამარჯვებისთვის ძალა აუცილებელია, მაგრამ ძალაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია მისი მართვა. ამ თვალსაზრისით "ომის ხელოვნება" ჯორდანისთვის განსაკუთრებით ბუნებრივი წიგნია. ის არ ასწავლის ადამიანს უბრალოდ ბრძოლას. ასწავლის, როგორ შეხვდეს ბრძოლას მომზადებული, როგორ დაინახოს ის, რასაც სხვები ვერ ამჩნევენ და როგორ გამოიყენოს გარემოება მაშინ, როდესაც გადამწყვეტი მომენტი დგება. და სწორედ აქ შეიძლება დავუბრუნდეთ თავად წიგნს. იმიტომ, რომ ჯორდანისთვის მისი მნიშვნელობა მხოლოდ იმაში არ უნდა ვეძებოთ, რომ სუნ ძი სტრატეგიაზე წერდა. ბევრად საინტერესოა ის კითხვა, რა დაინახა ამ წიგნში ადამიანმა, რომლისთვისაც კონკურენცია მთელი ცხოვრების განმავლობაში საკუთარი თავის გამოცდის ერთ-ერთი მთავარი ფორმა იყო.</p> <p> </p> <p><img src="/media/uploads/2026/08-31/images-2-1788173481.jfif" alt="" width="247" height="440" /></p> <p> </p> <p>საბოლოოდ, ალბათ სწორედ აქ იკვეთება ის, რაც ჯორდანსა და სუნ ძის შორის ყველაზე საინტერესო კავშირს ქმნის. "ომის ხელოვნება" ადამიანს მხოლოდ მეტოქის დამარცხებას არ ასწავლის. მისი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გაკვეთილი საკუთარი თავის შეცნობაა. სანამ სხვის სისუსტეს იპოვი, უნდა იცოდე, სად მთავრდება შენი ძალა, რისი შეცვლა შეგიძლია და რამდენად სწრაფად შეგიძლია ახალ გარემოებას მოერგო.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის კარიერაში ეს პროცესი მუდმივად მიმდინარეობდა. ის არ დარჩენილა იმ მოთამაშედ, რომელმაც NBA-ში პირველივე წლებში ფიზიკური შესაძლებლობებითა და საოცარი ათლეტურობით მიიპყრო ყურადღება. როცა მეტოქეებმა მისი შეჩერების გზები იპოვეს, მან საკუთარ თამაშშიც დაიწყო ცვლილებების ძებნა. დაამატა ახალი იარაღები, უფრო მეტად ჩართო თანაგუნდელები, შეცვალა გადაწყვეტილებების მიღების სტილი და თანდათან იქცა მოთამაშედ, რომელსაც ერთი კონკრეტული ფორმით ვეღარ შეებრძოლებოდი. ეს სწორედ ის იდეაა, რომელიც სუნ ძის ტექსტს საუკუნეების შემდეგაც აქტუალურს უნარჩუნებს. სიტუაცია არასოდეს არის მუდმივი. ამიტომ არც გამარჯვების გზა შეიძლება იყოს ყოველთვის ერთი და იგივე. ეფექტური სტრატეგია იმაში მდგომარეობს, რომ გარემოება დაინახო, გაიგო და შემდეგ ისე იმოქმედო, რომ მისი ცვლილება შენს წინააღმდეგ აღარ მუშაობდეს.</p> <p> </p> <p>ამიტომ "ომის ხელოვნების" კითხვა ჯორდანის შემთხვევაში შეიძლება სულ სხვა რამეს ნიშნავდეს. შესაძლოა, მასში მხოლოდ მოწინააღმდეგის დამარცხების იდეები კი არ იყო საინტერესო, არამედ ისიც, თუ როგორ უნდა დარჩე მზად იმ მომენტისთვის, როდესაც ის, რაც გუშინ მუშაობდა, დღეს უკვე აღარ მუშაობს. ალბათ სწორედ ეს არის დიდი კონკურენტების ერთ-ერთი ყველაზე რთული თვისება. მათ იციან, რომ საკუთარი გამარჯვებები შეიძლება მომავალში მათივე სისუსტედ იქცეს. თუ მეტოქემ შენი თამაში ისწავლა, ძველი პასუხი აღარ კმარა. საჭიროა ახალი კითხვა, ახალი მიდგომა და ზოგჯერ საკუთარი თავის თავიდან შექმნაც კი.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის კარიერა ამ თვალსაზრისით მხოლოდ ექვსი ჩემპიონობისა და უთვალავი რეკორდის ისტორია აღარ არის. ეს არის ადამიანის ისტორია, რომელიც მუდმივად ცდილობდა გაეგო, რა აკლდა საკუთარ თამაშს იმისთვის, რომ შემდეგ ეტაპზე გადასულიყო. სწორედ ამიტომ შეიძლება მისი კავშირი სუნ ძის წიგნთან მხოლოდ გამარჯვების სურვილით არ ავხსნათ. უფრო საინტერესოა ის, რომ ორივე ერთსა და იმავე აზრამდე მიდის: საუკეთესო უპირატესობა ის არის, რომელსაც მაშინაც ინარჩუნებ, როდესაც გარემოება იცვლება.</p> <p>და ალბათ ამიტომაც არ არის შემთხვევითი, რომ ჯორდანის არჩევანი სწორედ "ომის ხელოვნება" აღმოჩნდა. სუნ ძიმ ბრძოლიდან სტრატეგია შექმნა, ჯორდანმა კი სპორტიდან. ერთმა დაწერა იმაზე, როგორ უნდა წაიკითხო მოწინააღმდეგე, მეორემ კი თავისი კარიერით აჩვენა, როგორ შეიძლება ამ ცოდნის გამოყენება ყველაზე მაღალი წნეხის დროს. წიგნის ძალაც სწორედ აქ არის. ის არ გეუბნება, როგორ მოიგო კონკრეტული თამაში. გასწავლის, როგორ შეხედო თამაშს ისე, რომ გამარჯვების შესაძლებლობა თავად შექმნა. როგორ შეაფასო გარემო, როგორ დაინახო ის, რასაც მოწინააღმდეგე ვერ ამჩნევს და როგორ შეინარჩუნო სიმშვიდე მაშინ, როდესაც სხვებისთვის თამაში უკვე ქაოსს ჰგავს.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის შემთხვევაში ეს მიდგომა თითქმის მთელი კარიერის განმავლობაში ჩანდა. მისთვის მეტოქე არასოდეს იყო უბრალოდ ადამიანი, რომელიც უნდა დაემარცხებინა. ის იყო ამოცანა, რომლის ამოხსნაც უნდა შეძლებოდა. უნდა გაეგო, სად იყო მისი ძლიერი მხარე, რაზე რეაგირებდა, როდის კარგავდა კონტროლს და რა უნდა შეეცვალა საკუთარ თამაშში მის წინააღმდეგ. ერთი ამოცანის ამოხსნის შემდეგ კი უკვე ახალი იწყებოდა.</p> <p> </p> <p>ამაშია ალბათ დიდი კონკურენტების მთავარი განსხვავებაც. მათ არ ეშინიათ იმ მომენტის, როდესაც ძველი მეთოდი აღარ მუშაობს. პირიქით, სწორედ მაშინ იწყება მათი ყველაზე საინტერესო ნაწილი. ჯორდანიც ასე ვითარდებოდა. როცა მეტოქეები მის თამაშს ეჩვეოდნენ, ის ახალ გზას ეძებდა. როცა ფიზიკური უპირატესობა აღარ იყო საკმარისი, სხვა იარაღს ამატებდა. როცა მის შეჩერებას ერთი კონკრეტული გეგმა აღარ ჰყოფნიდა, თავადაც უფრო რთული მოთამაშე ხდებოდა. სუნ ძის სამყაროშიც გამარჯვება არასოდეს არის მხოლოდ ძალის საკითხი. მნიშვნელოვანია დრო, გარემოება, ინფორმაცია და იმის ცოდნა, როდის უნდა იმოქმედო. სწორედ ამიტომ მისი წიგნი დღემდე საინტერესოა მათთვის, ვისაც კონკურენციის ბუნების გაგება სურს. ის ბრძოლას მხოლოდ დაპირისპირებად არ უყურებს. ბრძოლა მანამდე იწყება, სანამ პირველი ნაბიჯი გადაიდგმება, იმ მომენტში, როდესაც ორივე მხარე ცდილობს გაიგოს, ვისთან აქვს საქმე.</p> <p> </p> <p>ჯორდანის კარიერას რომ გადავხედოთ, ამ იდეის უამრავ მაგალითს ვიპოვით. მისი უდიდესი გამარჯვებები მხოლოდ ბოლო წამზე ჩაგდებული ბურთებით არ შექმნილა. მათ წინ უძღოდა წლები, როდესაც სწავლობდა საკუთარ თავს, მეტოქეებს, თამაშის რიტმს და იმ გარემოს, რომელშიც უწევდა ბრძოლა. სწორედ ამიტომ მისი სიდიადე მხოლოდ იმაში არ მდგომარეობდა, რომ გადამწყვეტ მომენტში ბურთის აღება შეეძლო. უფრო მნიშვნელოვანია ის, რომ ხშირად ზუსტად იცოდა, რა უნდა გაეკეთებინა, როდესაც ეს მომენტი დადგებოდა. შესაძლოა, სწორედ ამ კუთხით უნდა წავიკითხოთ "ომის ხელოვნებაც". არა როგორც წიგნი ომზე, არამედ როგორც წიგნი ადამიანზე, რომელიც რთულ ვითარებაში გადაწყვეტილების მიღებას ცდილობს. როგორ არ აჰყვე ემოციას, როგორ არ დაკარგო მთავარი მიზანი, როგორ გამოიყენო საკუთარი შესაძლებლობები და როგორ შეცვალო მიდგომა მაშინ, როდესაც გარემოება ამას მოითხოვს.</p> <p> </p> <p>ეს ყველაფერი ჯორდანის ისტორიაში განსაკუთრებით ბუნებრივად ჯდება. მას გამარჯვება უყვარდა, მაგრამ განსაკუთრებულ მოთამაშედ მხოლოდ გამარჯვების სურვილი არ აქცევდა. უფრო მნიშვნელოვანი მისი მზადყოფნა იყო, გამარჯვებისთვის საკუთარი თავი რამდენჯერმე გადაეწყო. სწორედ ამიტომ თითოეული სერიოზული მეტოქე მისთვის მხოლოდ წინააღმდეგობა არ ყოფილა. თითოეული მათგანი საკუთარი თავის კიდევ ერთხელ გამოცდის შესაძლებლობაც იყო. სუნ ძიმ საუკუნეების წინ დაწერა ის, რასაც ჯორდანი მოგვიანებით მოედანზე საკუთარი ენით აჩვენებდა, ბრძოლაში ყველაზე დიდი უპირატესობა ყოველთვის ის არ არის, რომ უფრო ძლიერი ხარ. ზოგჯერ საკმარისია, უკეთ ხედავდე. დაინახო მომენტი, რომელიც ჯერ არ დამდგარა, შეამჩნიო სისუსტე, რომელიც ჯერ არ გამჟღავნებულა და მზად იყო იმ ცვლილებისთვის, რომელსაც მოწინააღმდეგე შენგან არ ელოდება. ამიტომაც "ომის ხელოვნება" ჯორდანის არჩევანად საბოლოოდ უფრო მეტს ამბობს, ვიდრე უბრალოდ მის წიგნის გემოვნებაზე. ის გვაჩვენებს სპორტსმენს, რომლისთვისაც კონკურენცია მუდმივი სწავლის პროცესი იყო. მეტოქე გაჩვენებს, რა არ იცი. მარცხი გაჩვენებს, რა უნდა შეცვალო. გამარჯვება კი მხოლოდ დროებით ადასტურებს, რომ იმ მომენტში სწორად იმოქმედე.</p> <p> </p> <p>და ალბათ სწორედ აქ ხვდებიან ერთმანეთს სუნ ძი და მაიკლ ჯორდანი. ერთმა გამარჯვების შესახებ დაწერა, მეორემ კი მთელი კარიერა მიუძღვნა მის ძიებას. მათ შორის საუკუნეებია, მაგრამ მთავარი იდეა უცვლელი რჩება: ბრძოლის მოგება მხოლოდ ძალით არ იწყება. ის იწყება იმ წამს, როდესაც სხვებზე უკეთ ხვდები, რა ხდება შენს წინ.</p>
რიგითი ჯარისკაცი
მადლობა სტატიის ავტორს! (ვწერ როგორც მოქმედი სამხედრო) როდესაც ჯარში ხარ, ნებისმიერ წამს მზად უნდა იყო იმ გამოწვევებისთვის რაც შენ წინაშე დადგება. არის მომენტი როდესაც ფიქრობ განა რისთვის ღირს თავგანწირვა? რა დარჩება? რას ვიცავ? ის რისთვისაც ახლა აქ ვარ წარსულია მხოლოდ ? აწმყოში სად ვართ და რას ვაკეთებთ, რას ვუმზადებთ მომავალ თაობას? ამაზე კი კარგი პასუხია, პასუხსიმგებლიანი მოქალაქეების ნამოქმედარი, თავიანთ საქმეს გულიანად რომ აკეთებენ. ეს სტატია, რამდენში ერთია, ასეთი გააზრებით დაწერილი. მე მადლობელი ვარ, როცა უკან მოვიხედავ ვიცი, რომ არსებობს ხალხი, რომელიც წარსულში საამაყო ქართული კულტურის, ღრმა ფიქრის და ანალიზის გაგრძელებას წარმოადგენენ თავიანთი შრომით. თქვენი ბრძოლა ეგ არის, სხვა ადამიანში საინტერესო აზრები დაბადოთ! ის სხვა კიდე თავის საქმეში, ამაზე ფიქრში გართული ახლებურად შეხედავს თავის შრომას და ისიც ახლა სხვანაირად გამოიყვანს საქმეს, და ასე ჯაჭვურად ერთად წავალთ წინ! ამ ყველაფრისთვის მზადყოფნა კი ბედნიერების განცდას მიჩენს და სადაც ვარ მშვიდად ვარ, შინაგანად გაცნობიერებული მაქვს ვიცი რას ვიცავ და რატომ ღირს ბრძოლა ამად! ვემსახურები(თ) საქართველოს!
დავითი
მადლობა სტატიის ავტორს 👏
გიორგის
ამ ავტორის ბოლო სტატიები წავიკითხე, საინტერესო რაღაცეებს წერს. სახელს და გვარს გვიმალავს
გიორგი
მივესალმები მსგავს სტატიებს რომლებიც სიღრმის ამოწევას ცდილობენ პორტი იქნება თუ სხვა ადამიანური პრატიკა. პოლიტიკურ ველში ზედგამოჭრილია სი ძინ პინის ფიგურა.
"კსუ-კავკასია" ხორვატიაში "დუბრავასთან" ბრძოლაში დამარცხდა
რატიშვილი ბაქოში გაასამებს
ისტორიული მოგება ჩემპიონთა ლიგაზე | "ბათუმის" გამარჯვება და ოჩხიკიძის გმირობა
[VIDEO] კვარაცხელიამ "ლე მანს" გაუტანა
"ლე მანთან" მატჩში პსჟ-ს შემადგენლობა ცნობილია
"მეხსიერებას მოუხმეთ, ხვიჩა გასულ სეზონში არაჩვეულებრივი იყო" - კანავაროს აზრით, "ოქროს ბურთი" კვარაცხელიამ უნდა მოიგოს
"ეს სრულ ქაოსს შექმნის" - ნევილი "სიტის" ფინანსურ სკანდალსა და შესაძლო ჩემპიონობაზე
არსენ ვენგერი შესაძლოა, FIFA-ს პრეზიდენტობის კანდიდატი გახდეს
"სათანადო ყურადღებას არ აქცევენ და არ ვიცი რატომ" - დავიდ სილვამ "ოქროს ბურთზე" თავისი ფავორიტი დაასახელა
თურქეთის ნაკრები შესაძლოა, არდა თურანს ჩააბარონ
[VIDEO] როდესაც პრესკონფერენციაზე ცოლი გირეკავს - ნავასის სახალისო შემთხვევა ჟურნალისტებთან შეხვედრისას
მოლდოვა 1:0 საქართველო
ქვილითაია შეცვლაზე და "ჰოლშტაინის" მარცხი "აინტრახტთან"
ზივზივაძე შეცვლაზე შევიდა - "ჰაიდენჰაიმი" "კაიზერსლაუტერნს" ფრედ ეთამაშა
ხვიჩასავით ტოპ-კლუბში? - მაკტომინეი შეიძლება "ნაპოლიდან" გრანდში გადავიდეს
ლუის ენრიკე: "კვარა" ძალიან მაღალი დონისაა - ფეხბურთელები მანქანები არ არიან
[VIDEO] კარიერაში პირველად - ილია სულამანიძე მსოფლიო ჩემპიონია!!!
[VIDEO] ილია სულამანიძე მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალშია
ოლისე "ბაიერნს" მხოლოდ ერთი გუნდის გამო დატოვებს
დარმიანი "ბოლონიას" ფეხბურთელი გახდა
ხვიჩა არ ისვენებს, მაგრამ გოდტსი იწყებს - ქართველებით დახუნძლული დღე
რონალდოს დედა: "კრიშტიანო პორტუგალიისთვის ყოველთვის გმირი იყო, მაგრამ სათანადოდ არ აფასებენ"
22-წლამდელთა ჩემპიონატში ვსა, თსუ და ჰიუნდაი გალიდერდნენ